واقعیت مجازی
در پست این هفته قصد دارم به بررسی واقعیت مجازی بپردازم .در ابتدا مانند هرچیز دیگری لازم است که تعریفی از این امر یعنی همان واقعیت مجازی ارائه دهم . در حقیقت واقعیت مجازیVIRTUAL REALITY محیط الکترونیکی است که با استفاده از جلوه های بصری سه بعدی واقعیت را مشابه سازی می کند اما فاقد مادیت فیزیکی می باشد در واقع به زبان ساده تر به انسان این امکان را می دهد که با محیط شبیه سازی شده که برگرفته از دنیای واقعی است ارتباط برقرار کند که این ارتباط هم بوسیله کامپیوتر و همچنین ابزارهای چند رسانه ای مختلف ایجاد می شود که در این محیط فرد اشیا و حوادث و رخدادهای مجازی قابل مقایسه با دنیای واقعی را با استفاده از مدلهای طراحی شده و حسگرهای خاص و تصاویر نمایشی و حرکتی را مشاهده می کند و بدست می اورد به طوری که فرد گمان می کند در محیط واقعی قرار گرفته است . دنیاهای مجازی با استفاده از زبان مدل سازی واقعیت مجازی یا VRML ایجاد می شوند .این تعریف واقعیت مجازی که ترجمه virtual reality در زبان فارسی می باشد واقع یک تعریف پارادوکس برانگیز می باشد واقعیت در مقابل مجاز که غیر واقعی است یا شبیه ساز واقعیت است اما در هر صورت واقعی نیست اما در فرهنگ اکسفورد برای این محیط یا این واقعیت عبارت تصاویر ساخته شده بوسیله کامپیوتر که واقعی به نظر می رسند جایگزین شده است .این واقعیت یک سرزمین تخیلی دیجیتالیست که تلاس می کند از هر لحاظ زندگی واقعی را شبیه سازی کند .ساکنان این سرزمین می تواند سرکار بروند امرار معاش کنند و حتی ازدواج کنند و در مواردی حتی روابط مجازی بر روابط واقعی حاکمیت دارد و گاهی نیز ارجحیت دارد.
وسایل ارتباطی گوناگون به افراد این امکان را می دهد تا اشیا مجازی را همانند اشیا واقعی حس کرده و انها را کنترل کنند در واقع این دنیاهای مجازی با استفاده از مدلهای ریاضی و برنامه های رایانه ای خلق شده اند. این واقعیت نوعی جایگزین یا شبیه ساز است که توانایی و صحت دارد و در ان می توان تجربه ای خیالی را ماند تجربه ای واقعی حس کرد که از خرده ریزهای تجارب واقعی ساخته می شود و در حقیقت بازسازی عناصر واقعیت است. چیزهایی در ان وجود دارد که در جهان واقعی محال به نظر می رسد و تصور انها را تنها در ذهن می توانیم ایجاد بکنیم مانند بازیهای مجازی یا کامپیوتری. در مرکز هر دستگاه واقعیت مجازی یک کامپیوتر قرار دارد و داده هایی را که درباره دنیای مجازی است را ذخیره می کند تا انچه را که در جهان مجازی اتفاق می افتد را کنترل کند و همچنین اطلاعات را از سخت افزار می گیرد و تصاویر و صداهایی را تولید می کند و ارسال می کند در حقیقت می توان گفت که کامپیوتر به منزله مولد واقعیت است .
تاريخچه
منشا عبارت واقعيت مجازي خيلي دقيق مشخص نيست اما در سال 1910 بود كه واقعيت مجازي براي حركت هواپيما و اموزش خلبانان به كار برده شد كه ارزان و ايمن بود و در دهه 50 نيز در صنعت سينما به كار گرفته شد وبا فيلم هايي چونbrain storm وthe lawnmower man شهرت يافت كه شرايطي را در سينما ايجاد كرد و اين حس را بوجود اورد كه شخص واقعا در صحنه حضور دارد در اواخر دهه 60 طرح دنياي مجازي با استفاده از كامپيوتر مطرح شد . لفظ واقعيت مجازي را براي اولين بار لانير در سال 1989 به كار برد و در 19884 گيبسون فضاي سايبر را معرفي كرد و در 1990 واژه دنياي مجازي كاربرد بيشتري پيدا كرد . زبان واقعيت مجازي ياvirtual reality modeling language زبان مدلسازي واقعيت مجازي است اين زبان كه توسعه واقعيت مجازي و فناوري مدل سازي سه بعدي است در سال 1994 ايجاد شد .
در سال هاي اخير وسايل واقعيت مجازي در اثر پيشرفت هاي گوناگون فناوري رشد چشمگيري داشته اند .امروزه كامپيوترها بسيار قوي مي باشند و حجم حافظه بالاتري دارند و همچنين كوچكتر بوده و ارزانتر از گذشته اند .واقعيت مجازي در حال حاضر براي كاوش و بررسي اطلاعات تجربي كه در گذشته امكانپذير نبوده به كار مي رود . جراحان نيز در اينده مي توانند از واقعيت مجازي براي تمرين و برنامه ريزي كردن عمل جراحي بر روي يك بيمار مجازي به جاي بيمار واقعي استفاده كنند.
ويژگي هاي واقعيت مجازي
1-شبيه سازي : كه به معناي حل كردن و تقليد مي باشد و در واقع برگردان و بازسازي دنياي واقعي است مثلا شبيه سازي پرواز يك هواپيما براي كساني كه از ارتفاع مي ترسند.
2-تجسم : مجسم كردن در ذهن كه در دنياي مجازي قابل مشاهده مي شود . مانند قرار گرفتن در شكل ها و نقشهاي مختلف به اين صورت كه شما به هر شكلي كه بخواهيد در مي اييد مثل شكل حيوان يا گياه . همچنين مي توانيد از ديوارها رد شويد!
3- و اقع گريزي : كه به معناي ايجاد واقعيت بوسيله تخيل مي باشد يا تمايل به خلاصي از واقعيت دنياهاي مجازي كه با تخيل خلق مي شوند . مانند بازي هاي كامپيو تري
4- ويژگي ديگر اين واقعيت حس حضور واقعي در مكان شبيه سازي شده و از همه مهم تر كنترل روي ان محيط شبيه سازي شده است كه تنها در اين واقعيت امكانپذير است.
5- از ديگر ويژگي هاي اين محيط اين است كه در اين محيط كاربر احساس امنيت بيشتري مي كند هزينه ها كمتر است و انعطاف پذير است يعني مي توان شرايط را به اساني تغيير داد.
كاربردهاي واقعيت مجازي
1- اموزش مانند دانشگاه هاي مجازي
2- تجارت الكترونيك – بانكداري الكترونيك
3- پژوهش و تحقيق تجربي و ازمايشگاهي
4- فروشگاه هاي مجازي
5- شبيه سازي حركت وسايل نقليه و اموزش رانندگي و خلباني
6- كتابخانه هاي مجازي و بازيهاي كامپيوتري
كه البته اينها بيشترين كاربرد را در واقعيت مجازي دارند ولي واقعيت مجازي به همين ها صرفا محدود نمي شود و كاربردهاي گسترده اي دارد كه همين طور در حال زياد شدن و پيشرفت است.
واقعيت مجازي در ايران
پيشينه واقعيت مجازي در ايران تقزيبا 10 سال است كه در مقايسه با برخي كشورها در اين زمينه نوظهور است و در اين مدت تنها كارهاي كوچك و جزئي انجام شده است و اين واقعيت در ايران تا حدودي ناشناخته است اين درحاليست كه برپايي نمايشگاه هايي چون رسانه هاي ديجيتال تا حدي توانسته است كاربردهاي اين واقعيت مجازي را به مردم نشان دهد و با شناخت قابليتها و كاربردهاي ان مي توان دامنه استفاده از واقعيت مجازي در ايران را گسترش داد . يكي از مهمترين زمينه هاي استفاده از واقعيت مجازي وجود نرم افزارهاي مناسب و قوي است كه براي اين كار سرمايه گذاري لازم است كه بدون ان محقق نمي شود . در ايران ساخت كنسول و شبيه ساز هواپيما از كاربردهاي اصلي واقعيت مجازي است كه نياز دارد زير ساخت هاي اين امر تقويت شود تا واقعيت مجازي در ايران هم گسترش پيدا كند .
منابع
کتاب دو راه واقعیت مجازی نوشته جان سولر